TACİZ VE TECAVÜZ MAĞDURLARININ PSİKOLOJİLERİ

adult-black-and-white-body-271418

Cinsel suçların içinde belki de en ağır sonuçları olan tecavüzdür.Ülkemizde her yıl pek çok tecavüz vakası yaşanıyor mağdurların yaklaşık yüzde 50’si 18 yaşın altında. (%90 kız, % 10 erkek çocukları).

Tecavüz kişinin vücut bütünlüğünü bozan ve hem fiziksel hem de mental olarak kalıcı hasarlara yol açabilen çok ciddi insanlık suçlarından biridir. Mağdur fiziksel olarak kalıcı hasarlar alabilir, hamile kalabilir, HIV virüsü ile infekte olabilir. Yine de en ağır hasarların psikolojik olarak alındığını söylemek doğru olacaktır. Tecavüz sonrası şokun atlatılması kimi zaman saatler sürebildiği gibi bazı durumlarda aylarca hatta yıllarca sürebilir.

Tecavüz mağduru olan bir kişiyi, işlenen suçun ardından zorlu bir psikolojik ve adli süreç beklemektedir. Kişinin olaydan en az hasarla kurtulması, yakın çevresinin ve toplumun desteği ile doğru orantılıdır.

Mağdurun yaşadığı travmanın derecesini etkileyen bazı faktörler vardır ve bunlar da en az işlenen cinsel suç kadar önem arz eder. Bunlardan bazılarını şu şekilde sıralayabiliriz;

-Cinsel suç faili kişinin, mağdurun tanıdığı ve güven duygusu beslediği bir kişi olması
– Tecavüz sırasında şiddet, silahla tehdit gibi durumların yaşanmış olması
– Tecavüz suçunun birden fazla kişi tarafından işlenmesi
– Vücutta kalıcı hasarlar bırakılmış olması
-Mağdurun tecavüz öncesi psikolojik durumu, kültür ve öğrenim düzeyi, dini inançları
– Mağdurun maddi kaynakları açısından gerekli terapileri ve adli süreçleri sıkıntı yaşamadan atlatabilmesi
– Mağdurun yakınlarının destekçi olmaları veya mağduru suçlayıcı tavırlar içine girerek yardımcı olmamaları

Duruma göre örnekleri çoğaltılabilecek bu ve benzeri faktörler, tecavüz vakalarında mağdur psikolojilerini etkileyen en önemli unsurlardır.

Tecavüz temel olarak ayrımı yapılan 7 çeşidi vardır. Bunlar; şiddet kullanılarak gerçekleştirilen tecavüz, reşit olmayan biriyle ilişkide bulunmak, toplu tecavüz, planlı tecavüz, evlilik içi tecavüz, erkeğe tecavüz, homoseksüel tecavüzdür.

Mağdurlar genellikle fail kişiden veya failin yakınlarından korku duyma, kendilerine inanılmama endişesi, adalet sistemine güvenmeme, toplumda dışlanma ve tüm hayatının kökten değişeceği endişesi, yakınları tarafından suçlanma vb. sebeplerle susmayı tercih ediyor. Ülkemizde tecavüze uğrayan kadınların %40 dan fazlasının şikayetçi olmadığı düşünülüyor.

Tecavüz yaşayan bir kişide görülebilecek olası psikolojik hasarlardan birkaçı şu şekildedir;

*Yaşanan travma, mağduru depresyona sürükleyerek onu daha içe kapanık, dünyadan soyutlanmış hale getirebilir. Bazı durumlarda içinden çıkılamayan bu depresyon hali mağdurun intiharına dahi yol açabilir.

* Mağdur tecavüze dair anıları zihninden silmeye ve bastırmaya çalışsa ve bunu kısmen başarmış olsa dahi, dışavurulup tedavi edilmeyen bütün travmatik kodlar, mağdurun hayatını ve gündelik yaşantısını etkilemeye devam edecektir.

*Mağdur posttravmatik stres bozuklukları yaşayabilir. Gündelik yaşamını etkileyecek çeşitli paranoyalar edinebilir.

*Yakın çevresi ve içinde yaşadığı çekirdek toplum tarafından tecavüzü öğrenilen mağdur, kendini diğer insanlardan daha aşağı görebilir,utanç hissedebilir, hayatı üzerinde kontrol kaybı yaşadığını düşünebilir.

* Bir daha asla mutlu olamayacağına, sağlıklı ilişkiler kuramayacağına inanan mağdur, çok ciddi bir çöküş duygusu yaşayabilir.

*Mağdur intikam duygusu ile suç işlemeye yönelebilir.

*Yakınlarının kendisini korumadığı düşüncesiyle çevresinden uzaklaşabilir.

*Bir erkek tarafından tecavüze uğrayan bir kadın, erkeklere karşı oluşan tiksinme duygusunu aşamayabilir. Bu durum ikili ilişkilerine ve aile yaşantısına da yansır. Travmaya dair izlerin kişiye hasar vermeyecek boyuta indirgenebilmesi için mutlaka bir psikoterapi alması şarttır.

*Erken yaşlarda ve çocukluk evresinde yaşanan tecavüz vakaları, çocuğun yaşının küçük olmasından dolayı büyüyünce unutacağı düşünülse de, 3 yaştan itibaren yaşanan bu gibi durumların yetişkinlik döneminde mutlaka tekrar su yüzüne çıkacağı bilinmelidir.

*Tecavüz sonrasında kendi bedenine karşı tiksinme duygusu yaşayan bireyler, cinsel tercihlerini değiştirebileceği gibi , kendi hayat standartlarını düşürecek yeni yaşam şekilleri de geliştirebilirler. (Özellikle kadınlarda, seks işçisi olmanın seçilmesi gibi)

*Kişi çeşitli paranoyalar edinebilir ve tüm insanlığa karşı bir güven kaybı yaşayabilir.

Burada tekrar belirtmek gerekir, yaşanan her olayın ayrı bir psikolojik boyutu vardır. Tecavüz mağduru kişi , çok daha farklı semptomlar da gösterebilir. Hukuki haklarını arama yoluna giderek failin ceza almasını sağlayabilir ve böylece yaşanması muhtemel yeni suçların önüne geçebilir.

Ülkemizde yasalar,işlenen cinsel suçlar için oldukça açık ve net bir şekilde belirlenmiş olsa da, adli süreçlerde bazı eksiklikler hala yaşanmaktadır. Mağdur olan kişinin bu zorlu sürecin üstesinden gelmesi, yakınlarının desteğine bağlıdır.

Kişi mutlaka bir uzmana başvurarak psikoterapi almalıdır. Maddi kaynakların yetersiz olması durumunda başvurulabilecek ve ücretsiz olarak destek veren kurumlar da vardır. Detaylı bilgi sonraki başlıklarda verilecektir.

Yorum yazın